53.    Tất Đà Dạ


            Bồ tát Quán thế âm hóa hiện thân tướng Tôn giả Xá Lợi Phất, tay kết ấn Liên thủ, thông đạt  được tất cả các pháp.

           

            Đại ý : Tất đà dạ là nghĩa thành, thành thục, thành tựu.

 

Ý nói đã chịu khó dụng công tu niệm, hành trì, khổ luyện theo Phật pháp thì một ngày rất gần Phật đạo sẽ viên mãn.

 

            Lược giải : Sở dĩ chúng sanh không thành Chánh giác được là vì say đắm trong ngũ dục. Lý do chính là vì chúng sanh nằm trong vỏ vô minh, trong rừng phiền não.

 

            Vô minh tức là không sáng suốt, tâm tánh ám độn ;  không hiểu rõ những pháp về sự cũng như về lý, tức là si mê. Đại thừa Phật giáo bảo đó là loại không có huệ minh. Trong Thập nhị nhơn duyên thì nó đứng đầu.

 

Tứ thập nhị chương kinh bảo :  Người nhìn được đạo cũng giống như cầm đuốc đi vào nhà tối, tức thì cái tối nó tiêu tan, chỉ còn ánh sáng.

Học đạo thấy được chơn lý thì cái vô minh (ám độn) liền tiêu diệt, chỉ còn ánh sáng (tức giác ngộ) sẽ hiện hữu.

           

Theo Phật học Giáo khoa thư, thì :  Vô minh nghĩa là không minh bạch, không rõ ràng, không sáng suốt, ..

 

1. Không minh bạch rằng cái thân thể không phải là mình (thân thể phi ngã).

 

            2. Không minh bạch rằng vạn vật đều không.

 

3. Không minh bạch rằng tất cả đều giả dối, không thật, không trường tồn.

 

Vô minh là như vậy. Hành giả nhớ lưu tâm.

 

Phiền não tức là mê dục, lầm lạc, nó gây ra do ba điều chính :  tham, sân và si.

 

Đó là ba phiền não lớn nhất của chúng sanh. Vì khi phiền não dấy lên thì tâm lo buồn, vọng động, thân xao xuyến, bất an.

 

Phiền não dấy lên khiến cho chúng sanh hành động về ba nghiệp thân, miệng và ý sai lạc, đi vào đường tội lỗi ;  từ đó, gánh lấy quả báo về sau.

 

Phiền não được gọi tắt là :  cấu, lậu, nhiễm, kết, sử, hoặc, ... để đối với  bồ đề, niết bàn, giải thoát, ...

 

Đức Phật dạy trong kinh Quán vô lượng thọ Phật như sau :  Phiền não là giặc làm hại chúng sanh.

 

Muốn tránh thì phải phát tâm tu thiện nghiệp. Chuyển tham sân si thành giới định huệ để có phước báo trở về cảnh giới tịnh độ an lạc.

 

Muốn được như vậy, hành giả phải phát tâm :

 

a. Hiếu dưỡng cha mẹ, phụng sự sư trưởng, phát tâm từ bi đừng giết hại sanh mạng, bỏ mười điều ác (thập ác) để thành mười điều thiện (thập thiện).

 

            b. Thọ Tam quy, trì Ngũ giới, nếu khá hơn nữa thì từ từ bước lên hàng xuất gia, thọ mười giới rồi thọ Cụ túc giới ;  không phạm oai nghi, tế hạnh. Luôn luôn sống thanh tịnh trong giới luật.

 

            c. Phát Tâm bồ đề rộng lớn, tin sâu và chắc vào lý nhơn quả, phát nguyện đọc tụng kinh Đại thừa, trì niệm hồng danh Phật và Bồ tát cũng như thần chú phải cần chuyên ;  cố gắng khuyến tấn mọi người cùng phát tâm như mình.

 

            Hành giả khi chưa minh tâm kiến tánh thì bị phiền não lôi cuốn, khi chứng ngộ rồi thì phiền não được tiêu tan, dứt sạch.

 

            Trong kinh Pháp bảo đàn phẩm thứ hai, đức Lục tổ Huệ Năng dạy rằng :  Phàm phu tức là Phật, Phiền não tức Bồ đề.

 

Niệm trước còn mê tức là phàm phu, niệm sau giác tỉnh tức là Phật.

 

Niệm trước còn mắc vào cảnh tức phiền não, niệm sau lìa khỏi cảnh tức Bồ đề.

           

Nói tóm lại, Tất đà dạ là câu thần chú khuyến tấn hành giả hành trì để gạt bỏ ái ân, danh lợi phiền lụy của mình để thoát ra khỏi tam giới (tức đã thành Chánh giác), rồi trở lại tam giới mà độ sanh.

 

Sở dĩ Bồ tát Quán thế âm hóa hiện thân tướng của ngài Xá Lợi Phất không ngoài mục đích là tu hành thì phải có trí tuệ. Ngài là hiện thân trí tuệ thứ nhất trong mười vị đệ tử lớn của đức Thế Tôn.

 

Người tu hành mà không có trí tuệ thì không thể thấy đạo, tu như vậy là tu mù.