60.   Na Ra Cẩn Trì


            Bồ tát Quán thế âm hóa hiện thân tướng Bồ tát Sơn Hải Huệ, tay cầm kiếm vàng hóa độ thánh giả Tiểu thừa.

 

            Đại ý :  Na ra cẩn trì là hiền hòa và dễ mến.

 

Câu thần chú nầy cũng có một ý nghĩa là trí huệ rộng rãi bao la là quảng đại từ bi, khuyến tấn bỏ tiểu hướng đại.

 

            Lược giải :  Bồ tát Sơn Hải Huệ với ý nghĩa là trí huệ cao thâm, rộng rãi bao la. Hướng dẫn chúng sanh bỏ tâm địa nhỏ hẹp, bỏn sẻn để bước vào tâm địa độ lượng, nhân từ, lợi tha một cách rộng rãi.

 

Vậy hành giả cần phải hiểu thế nào là Tiểu thừa ?  Đại thừa ? Chánh âm là Tiểu thặng tức cổ xe nhỏ. Đại thặng tức cổ xe lớn. Ý nói phát tâm tu ngồi trên cổ xe nhỏ để đến tiểu quả niết bàn của bậc La hán và Bích chi Phật (Độc giác), tự tu tự chứng cho mình trước, hóa độ tính sau, thì đó là Tiểu thừa tâm.

 

Còn, nếu muốn thông suốt tất cả, đầy lòng từ bi quảng đại, muốn độ hết thảy chúng sanh, vừa tu mà vừa độ; đồng thời cũng chịu khổ với chúng sanh thì đó là bậc Đại thừa tâm. Nghĩa là ngồi trên cổ xe lớn đến thẳng các bậc Bồ tát và quả vị Phật.

 

Trước tiên, chúng tôi có lời đến quý Tu sĩ, cư sĩ khi đọc phần nầy, nên nhận xét và bình tâm tỉnh trí, đừng vội phán xét gì cả.

 

Không biết xuất xứ từ niên đại nào, do ai phổ biến để thành: phái Tiểu thừa và phái Đại thừa ?

 

Ở đây theo sự giải thích qua Phật học từ điển của cụ Đoàn Trung Còn như sau :

 

 a. Phái bộ đi truyền giáo xuống phương nam thì gọi là Nam tông hay Tiểu thừa như :  Cao miên, Ai lao, Thái lan, Miến điện, Tích Lan, vì ở miền nầy các tu sĩ giữ y theo cổ lệ, không tùy phương tiện mà giáo hóa chúng sanh.

 

b. Phái bộ truyền lên miền bắc thì gọi là Bắc tông  tức Đại thừa như :  Trung hoa, Nhật bản, Tây tạng, Mông cổ, Cao ly và Việt nam ..., vì ở miền nầy, các tu sĩ vừa tu vừa học và hành trì theo hạnh của các bậc Bồ tát, không chú ý đến quả vị La hán mà chủ ý đến quả vị rốt ráo là thành Phật.

 

Thật ra danh xưng Tiểu thừa và Đại thừa thì có vào thời Đức Phật còn tại thế. Theo chúng tôi được hiểu thì Tiểu thừa và Đại thừa là ở tâm nguyện, công hạnh hành trì và độ sanh, chứ không phải xuôi nam là Tiểu, lên bắc là Đại theo danh tướng bên ngoài.

 

Cuộc hoằng hóa của đức Phật lúc ban sơ ngài định đem Thanh văn thừa hay Tiểu thừa mà độ sanh.

 

Ngài dạy Tứ diệu đế để họ đắc quả La hán ;  kế đó, ngài dạy Duyên giác thừa tức Trung thừa, đức Phật hướng dẫn quán Mười hai nhơn duyên để chứng Duyên giác hay Bích chi Phật (tức Độc giác).

 

Khi chúng đệ tử của ngài đã khai hóa trí tuệ rồi, ngài liền hướng dẫn lên hàng Bồ tát thừa, ngài dạy cho hạng nầy tu Lục độ vạn hạnh.

 

Sau cùng, ngài gom cả ba thừa làm thành một (nhất thừa) và được gọi là Đại thừa hay Phật thừa, Tối thượng thừa, Thắng thừa, Vô thượng thừa, Vô đẳng đẳng thừa.

 

Thời gian sau cùng, ngài chỉ dạy Đại thừa qua kinh Pháp hoa ở núi Kỳ xà quật (Linh thứu sơn), ngài cổ xúy và xiển dương giáo lý Đại thừa rất đắc lực, khiến cho chúng sanh mà đặc biệt là hàng đệ tử đã theo ngài từ lâu phát tâm rất dõng mãnh, quyết tu cho đến quả vị rốt ráo là thành Phật (hình ảnh của Thập đại đệ tử như Xá lợi Phất, Mục kiền Liên, Ca Diếp, A Nan, La hầu La, Tu bồ Đề, v..v...).

 

Ở trong kinh Pháp hoa, phẩm Thí dụ có nói rằng: Như có những chúng sanh nào từng theo Phật Thế tôn nghe pháp và tin lấy, thọ lấy, cần tu tinh tấn, cầu cho được cái Trí hiểu biết tất cả (nhất thế trí), cái Trí của Phật, cái Trí tự nhiên, cái Trí không thầy, cái Trí của bậc Như lai, cái Sức lực không sợ, lòng nhớ tưởng thương xót và làm an lạc vô lượng chúng sanh, làm lợi ích cho tất cả cõi trời, cõi người, độ hết thảy như vậy thì được gọi là Đại thừa.

 

Vì vậy, hành giả phải thấu triệt danh từ, ngữ ngôn để hành trì.

 

Trong sử sách, điển tịch dạy về đạo Phật thì có hai giáo pháp :  Giáo pháp cỡ lớn và giáo pháp cỡ nhỏ.

 

Đối với chúng sanh trình độ cạn cợt, thấp kém, đức Phật đem giáo lý cỡ nhỏ (Tiểu thừa) mà dạy, như Tứ diệu đế, Thập nhị nhơn duyên để chứng lấy quả vị Thanh văn, Duyên giác; đối với chúng sanh có trình độ cao, thông minh đức Phật đem giáo pháp cỡ lớn (Đại thừa) mà dạy, như Lục độ vạn hạnh để chứng lên quả vị Bồ tát, Phật.

 

Sau khi đức Phật nhập diệt, đệ tử của ngài (các vị tổ) quy nạp rằng :  Giáo pháp cỡ lớn thì gọi là Đại thừa tức Bồ tát tạng, Giáo pháp cỡ nhỏ thì gọi là Tiểu thừa tức Thanh văn tạng.

 

Xin hành giả cứ y theo như đây mà hành trì thì được rõ ràng. Theo câu thần chú thì Bồ tát Quán thế âm muốn chúng sanh bỏ Tiểu hướng Đại.